Wybrane kategorie

Powstanie z ruin, czyli ludowa historia odbudowy Warszawy

Tuż po wojnie zniszczona Warszawa stała się miejscem wielkiego, i do tego zwycięskiego, powstania. Miasto powstało z ruin, ale historia ta wyglądała inaczej niż w oficjalnej historiografii i kulturze PRL. Obudowa wymknęła się z rąk komunistycznym władzom. Setki tysięcy ludzi złamało zakaz osiedlania się w ruinach Warszawy, zaskłotowano tysiące uszkodzonych kamienic, a nazajutrz po wyzwoleniu ruszyła oddolna odbudowa. Ta masowa mobilizacja była prawdziwą rewolucją. Ogromną rolę odegrały w niej kobiety. Powstanie z ruin doprowadziło m.in. do obalenia przedwojennego reżimu niemal kompletnie prywatnej własności w mieście. Po raz pierwszy w historii Warszawa stała się dobrem wspólnym jej mieszkańców – tych, którzy ją odbudowali.

Czy odbudowa Warszawy była największą akcją obywatelskiego nieposłuszeństwa po 1945 r.? Jak to wyglądało w praktyce? Co wynikło ze zderzenia planów rządu się z działaniami mieszkańców? Na czym polegała rewolucja w tkance urbanistycznej miasta dokonana po wojnie? Dlaczego powstanie z ruin zajmuje tak niewiele miejsca w historii i pamięci mieszkańców miasta? W końcu: jak dzisiejsza praktyka walki z wymazywaniem kosztów społecznej odbudowy wzmacnia lokatorski opór wobec reprywatyzacji stolicy?

Wykład:

Antoni Wiesztort, członek Warszawskiego Stowarzyszenia Lokatorów i Inicjatywy Pracowniczej, autor i współautor kilkuletnich prac kolektywu Syrena wokół „powstania z ruin”, tj. pomijanych kosztów odbudowy Warszawy w świetle reprywatyzacji. W ramach WSL wspierał lokatorów zagrożonych eksmisjami z kamienic, które odbudowywali, zbierając archiwalne dowody nakładów ich pracy. Aktualnie koordynuje kampanię Stowarzyszenia wymierzoną w wysokie koszty ogrzewania w lokalach komunalnych.

Hanna Kędziora, współzałożycielka Warszawskiego Stowarzyszenia Lokatorów, uczestniczka „Mieszkanie Prawem Nie Towarem” – pierwszej kampanii przeciwko reprywatyzacji budynków w stolicy. Lokatorka odbudowanej po wojnie i zreprywatyzowanej po transformacji kamienicy na Pradze Południe, walcząca o jej ponowną rekomunalizację.

Prowadzenie:
Przemysław Wielgosz (Le Monde diplomatique – edycja polska)

Wstęp wolny.

Spotkania współfinansowane przez m.st. Warszawa w ramach projektu „Stół Powszechny – miejsce spotkań twórczych”.”

%d bloggers like this: